De 10 meest gestelde vragen over piket

Om de zoveel tijd zie je op mijn social media deze foto voorbij komen, met meestal daarbij een tekst als "Zijn we weer", "Piketdag vandaag!", of "Voorkeursmelding". Wat bedoel ik daar dan eigenlijk mee? Anders gezegd, wat precies ga ik doen op het politiebureau? 

Vandaag: de 10 meest gestelde vragen over de piketdienst (en een antwoord op de overige vragen die jullie mij afgelopen dienst stelden toen ik daarom vroeg!)

1) Wat houdt zo'n piketdienst precies in? 

Sinds een aantal jaar heeft iedere aangehouden verdachte het recht om voorafgaand aan zijn of haar verhoor te overleggen met een advocaat. Datzelfde recht bestaat wanneer een aangehouden verdachte in verzekering wordt gesteld (simpel gezegd: wanneer Justitie hem/haar langer wil houden). Om die reden zijn piketdiensten in het leven geroepen. In iedere regio zijn er dan één of meer advocaten die stand-by staan om deze verdachten te bezoeken. Als tijdens die dienst een verdachte wordt aangehouden die ofwel bijstand wil voorafgaand aan zijn of haar verhoor ofwel in verzekering wordt gesteld dan krijgt de piketadvocaat een melding van de piketcentrale van de Raad voor Rechtsbijstand (RVR). Die piketadvocaat dient dan binnen 2 uur op het politiebureau te zijn. 

2) Wat doe je dan?

Ik verleen dan bijstand aan mijn nieuwe cliënt. Ik informeer hem/haar dan over zijn/haar rechten, bereid hem/haar voor op het verhoor, maak met hem/haar een plan de campagne, leg uit hoe de verdere procedure verloopt, vraag of ik nog iets voor hem/haar kan betekenen in de zin van het regelen van bv kleding, begeleid hem/haar tijdens het verhoor, etc. Het bijzondere aan deze diensten is dat je nooit van tevoren weet wat je 'krijgt'. Het kan gaan om een verdenking van diefstal, maar ook van moord.

3) Hoe lang duren die diensten?

Je dient van 07.00 uur 's ochtends tot 20.00 uur 's avonds stand-by te staan. Maar let op: je weet van tevoren dus niet hoeveel meldingen er binnen komen. Je kunt de hele dag bezig zijn of slechts één melding krijgen en binnen een uur weer op kantoor of thuis zijn. Alle ingeschreven piketadvocaten hebben bij toerbeurt dienst. Ook in het weekend dus. Kleine kanttekening: dit zijn de uren in regio Eindhoven. Ik weet bv. dat de advocaten in Amsterdam en Rotterdam halve dagen dienst hebben. 

4) Hoe weet je wanneer je naar het politiebureau moet afreizen? 

Je ontvangt de piketmeldingen via de piketcentrale van de RVR per email. Een enkele keer kan het voorkomen dat er telefonisch contact met je wordt opgenomen. Hoe dan ook is het van groot belang dat je je telefoon gedurende zo'n dienst goed in de gaten houdt. Een melding dient binnen een half uur te worden geaccepteerd. Ben je te laat, dan wordt de melding doorgezonden naar een andere (reserve) piketadvocaat en ben je die melding dus kwijt.

5) Krijg je daarvoor betaald?

Ja. Voor ieder bezoek aan het politiebureau krijg je ca. €75. Wanneer de verdachte alleen om een advocaat heeft gevraagd bij de inverzekeringstelling (en niet al voorafgaand aan het verhoor) is dit bedrag € 150. Dit wordt betaald door de overheid; voor de verdachte is deze bijstand kosteloos. Voor dit bedrag dien je naar het bureau te reizen, een gesprek te hebben met de verdachte, de partner en/of familie in te lichten, contact te hebben met het OM en de politie mbt de voortgang van het onderzoek, het dossier op te vragen en te bestuderen, etc. Alles bij elkaar ben je al gauw een uur verder. 

6) Hoe zit het met het verhoor?

Sinds 1 maart 2017 heeft een verdachte ook recht op verhoorbijstand. Dat betekent dat je als advocaat bij het verhoor aanwezig mag zijn. Deze verhoren worden meestal vrij snel na de aanhouding gepland. In de praktijk komt dit erop neer dat de politie telefonisch contact opneemt met de advocaat om het verhoor in te plannen. Wat de praktijk ook leert is dat dit vrij snel voor problemen kan zorgen. Het kan namelijk gebeuren dat je om 07.00 uur 4 meldingen binnen krijgt van verdachten die allemaal verhoorbijstand willen... Voor een verhoor krijg je ca. € 150 (voor zaken met een hele heftige verdenking € 300).

7) Ben je verplicht deel te nemen aan piket? 

Nee. Het is echter een manier om nieuwe cliënten/zaken te krijgen, dus de meeste advocaten kiezen ervoor zich aan te sluiten bij de piketregeling.

8) Kan je ook een voorkeursadvocaat opgeven? 

Ja. Dit wordt een voorkeursmelding genoemd. Bijstand op het politiebureau is in die gevallen alleen kosteloos indien die voorkeursadvocaat is aangesloten bij de piketregeling. Is dat niet het geval, dan kan deze advocaat de verdachte wel bezoeken, maar dan dient dat tegen betaling te geschieden. Nogmaals: verreweg de meeste advocaten zijn gewoon aangesloten.

9) Kan ik jou ook als voorkeursadvocaat opgeven?

Jazeker! Het maakt niet uit door welke politie (welk arrondissement) je wordt opgepakt. Ik ben aangesloten bij de piketregeling dus ik kan jou gewoon kosteloos bezoeken. 

10) Kan je een melding ook weigeren? 

Ja. Dat probeer je natuurlijk zo min mogelijk te doen (waarom sta je anders op de lijst?), maar er zijn situaties waarin het simpelweg niet anders gaat. Als je die dag ook nog een zitting hebt, én je hebt nog 3 verhoorkoppels die op je aan het wachten zijn voor andere meldingen/verdachten, dan wordt het wel een lastig verhaal. Even afkloppen; ik heb nog nooit een melding hoeven weigeren. 

Zo. Redelijk beeld van de piketregeling en de piketadvocaat? Mooi. 

Tijdens mijn dienst van vorige week vroeg ik jullie wat jullie nog meer voor vragen hadden. Het antwoord op die vragen kun je hieronder vinden. Nóg meer vragen? Je kunt me altijd een berichtje sturen! :) 

"In hoeverre is er tijd om op zo een dag werkzaamheden buiten piket te verrichten?" -> Dat verschilt. Soms krijg je geen enkele melding, soms 10. Ik probeer voor de zekerheid wel altijd zo min mogelijk afspraken in te plannen tijdens een piketdienst, maar als ik zitting heb dan heb ik zitting en dan moet/ga ik daar natuurlijk naar toe. 

"Is het in jouw arrondissement gebruikelijk om 7 meldingen te krijgen?" -> Eigenlijk kun je hier geen pijl op trekken. Soms geen, soms 10. 

"Als je piketdienst hebt in het weekend, word je dan gecompenseerd met vrije doordeweeksedagen?" -> Ik werk natuurlijk voor mezelf, dus ik zou mezelf in theorie kunnen compenseren ;) In loondienst kreeg ik geen compensatie, en ik moet eerlijk zeggen dat ik ook geen enkel kantoor ken waar dat anders is. Strafrechtadvocaat ben je 24/7, haha!

 "Wie is de heftigste verdachte geweest die je hebt getroffen?" -> "Wie" kan en ga ik natuurlijk niets over zeggen. De heftigste verdenking is moord geweest. 

"Is dit DE manier om aan cliënten te komen?" -> Dé manier weet ik niet, het is wel één manier. Wel kan ik je zeggen dat je van alleen piketdiensten niet rond kunt komen. 

"Word je niet gek/chaotisch als je (te) veel meldingen krijgt op een dag?" -> Zo snel word ik niet gek, maar een drukke piketdienst kan er wel voor zorgen dat ik 's avonds vrij moe ben ja :). 

"Wat is het langste verhoor waarin je een verdacht hebt bijgestaan voor slechts € 300"? -> 3 dagen. 

"Zo'n voorkeursmelding: hoe kennen ze dan jouw naam?" -> Het kan dan gaan om een cliënt die ik al eerder heb bijgestaan in een andere zaak, het kan gaan om een bekende van een (oud-)cliënt, het kan gaan om iemand die mij kent van mijn blogs... In de meeste gevallen is het echter optie 1. 

"Over hoeveel informatie beschik je voorafgaand aan het eerste gesprek?" -> Nagenoeg niets. Alleen de persoonlijke gegevens van de cliënt staan op de melding alsmede de verdenking. De verdenking wordt dan enkel omschreven aan de hand van de vermeende overtreden bepaling van het Wetboek van Strafrecht (bv. artikel 310 Sr). Het dossier krijg je later (ook niet altijd, maar dat is weer een ander verhaal). 

"Worden de verdachten waar je voor wordt opgeroepen ook echt jouw cliënten of is het bedoeld voor juridische bijstand op dat moment?" -> Dat hangt helemaal van de verdachte/cliënt af. In principe ben je als piketadvocaat opgeroepen voor het verlenen van bijstand tijdens de piketfase (zit wat in hè), maar ook na de piketfase kun je uiteraard aan elkaar verbonden blijven als advocaat-cliënt. In de praktijk gebeurt dit zeer regelmatig en vindt de cliënt het juist fijn dat hij dan een advocaat heeft die from scratch bij de zaak betrokken is. 

 Politiebureau Eindhoven ("Hotel Mathildelaan")

Politiebureau Eindhoven ("Hotel Mathildelaan")